Το αποτυχημένο πραξικόπημα, προπομπός μεγάλων διεθνών αλλαγών

Απ'ότι φαίνεται ο σουλτάνος είχε πληροφορηθεί το πραξικόπημα και κατάφερε όχι μόνο να γλιτώσει αλλά να βγει και από πάνω. Βέβαια, βγαίνει λαβωμένος, αλλά πολύ περισσότερο έχει πληγεί η χώρα του. Η αστάθεια και η αβεβαιότητα έχουν έχουν προκαλέσει κατάρρευση των χρηματαγορών και έχουν εξαναγκάσει πολλές ξένες επιχειρήσεις να μεταναστεύσουν ή να περιορίσουν τις δραστηριότητές τους. Στην εξωτερική πολιτική, το κύρος του Ερντογάν έχει πληγεί απ'ότι φαίνεται, ανεπανόρθωτα  Η πιθανότητα να το είχε οργανώσει ο ίδιος είναι πρακτικά ίση με το μηδέν, καθώς τα επιχειρήματα που στηρίζουν τέτοιες απόψεις υποκύπτουν σε πολλές λογικές πλάνες. Αντιθέτως το να πιστέψουμε πως δεν το οργάνωσε ο ίδιος, αλλά η κεμαλική στρατιωτική ελίτ ως αντίσταση στον εξισλαμισμό της κρατικής μηχανής και κοινωνίας, στην αλλαγή του γεωπολιτικού προσανατολισμού της χώρας, αλλά και στην πολιτική-επαγγελματική καρατόμηση των ιδίων απαιτεί πολύ λιγότερες ad hoc παραδοχές από οποιαδήποτε άλλη εξήγηση. Δεν είναι όλα τα πραξικοπήματα επιτυχημένα, και απ'ότι φαίνεται ο Ερντογάν θα είχε μάλλον κάποια πληροφόρηση εκ των έσω ή από τις μυστικές υπηρεσίες, τις οποίες οι πραξικοπηματίες δεν κατείχαν.


Μερικά από τα επιχειρήματα που ακούστηκαν και αποτελούν λογικές πλάνες είναι τα παρακάτω:

"το πραξικόπημα ήταν στημένο γιατί απέτυχε". Επιχείρημα επιβεβαίωσης του επομένου
Το εν λογω επιχείρημα είναι λογική πλάνη τύπου υποθετικής πρότασης.

"ο καθ. Μάζης είπε πως το πραξικόπημα το οργάνωσε ο Ερντογάν, άρα όντως έτσι έγινε". Περίπτωση προσφυγής στην αυθεντία, αλλά ως επιχείρημα αποτελεί επίσης λογική πλάνη.

"ο Ερντογάν λέει πως οι κεμαλικοί οργάνωσαν το πραξικόπημα για να τον δολοφονήσουν. Ο Ερντογάν είναι αναξιόπιστος. Άρα ψεύδεται και ο ίδιος το οργάνωσε." Το επιχείρημα αυτό είναι επιχείρημα ad hominem και αποτελεί λογική πλάνη

Post hoc ergo propter hoc στα λατινικά σημαίνει «κατόπιν τούτου, άρα εξαιτίας τούτου.

"Ο Ερντογάν πέτυχε πολλούς στόχους του λόγω της αποτυχίας του πραξικοπήματος. Θα εκδιώξει από τον κρατικό μηχανισμό τους πολιτικούς του αντιπάλους και έγινε πιο δημοφιλής στον λαό. Άρα ο Ερντογάν το οργάνωσε".

Η συσχέτιση συνεπάγεται αιτιότητα, ή αλλιώς cum hoc ergo propter hoc. "Οι πραξικοπηματίες δεν κατάφεραν να κλείσουν τα κανάλια. Ο Ερντογάν παρουσίαστηκε στα κανάλια και προσκάλεσε τον λαό σε αντίσταση. Αρα ο Ερντογάν το είχε σχεδιάσει γιατί δεν γίνεται να μην είχαν καταφέρει να κλείσουν τα κανάλια οι πραξικοπηματίες." 

Εν αρχή αιτείσθαι ή Petitio principii. Λογική πλάνη στην οποία η προς απόδειξη πρόταση περιλαμβάνεται ήδη έμμεσα ή άμεσα στις συλλογιστικές προτάσεις/υποθέσεις. Κυκλικός συλλογισμός. Λένε, “εάν ήταν αληθινό το πραξικόπημα θα σχεδίαζαν οι στρατιωτικοί καλά. Δεν σχεδίασαν καλά άρα ήταν ψεύτικο το πραξικόπημα.” Ως σφάλμα λογική πέφτουν στον φαύλο κύκλο, εάν σχεδίαζαν καλά, τότε το πραξικόπημα θα ήταν αληθινό, επειδή δεν ήταν αληθινό γι αυτό δεν σχεδίασαν καλά.

Ψευδές δίλημμα. "Ο στρατός που έκανε το πραξικόπημα είναι εναντίον της δημοκρατίας. Άρα ο Ερντογάν που τους νίκησε είναι δημοκρατικός". Συνήθως το ψευδές δίλημμα συμβαδίζεις με ακόμα μία πλάνη την βεβιασμένη γενίκευση που εντοπίζεται στην συγκεκριμένη περίπτωση αλλά και σε κάποιες από τις προηγούμενες.

Απ'ότι φαίνεται το πραξικόπημα δεν οργανώθηκε από τον Ερντογάν, αλλά κατάφερε να αξιοποιήσει την αποτυχία του, αλλά με μεγάλο κόστος για τον ίδιο. Το χρησιμοποίησε για να διώξει και να αντικαταστήσει όλους αυτούς που μπορεί να μην συμμετείχαν, δηλαδή όλους αυτούς που δεν ήταν δικοί του, με δικούς του πιστούς οπαδούς και ισλαμιστές ώστε να ελέγχει απόλυτα την κρατικοί μηχανοί και τους κρίσιμους τομείς διοίκησης. Και εννοείται πως επιχειρεί να χειραγωγήσει πλήρως το εκπαιδευτικό σύστημα για να γαλουχήσει όπως θέλει τις νέες γενιές. Με τον ακριβώς τρόπο που είχε κάνει και ο Χίτλερ.

Η Τουρκία μεθοδικά μεταλλάσσεται σε φονταμεταλιστικό κράτος με σκοπό να ηγηθεί στην μέση ανατολή. Μπορεί ο Ερντογάν να είχε εκλεγεί την πρώτη φορά ως μετριοπαθής ισλαμιστής εκσυγχρονιστής αλλά εξελίχθηκε αντιδραστικός ισλαμιστής. Ειδικά μετά τα γεγονότα της αραβικής άνοιξη άλλαξε τελείως γεωπολιτική κατεύθυνση. Εχει απορρίψει πλήρως την Ευρώπη και πλέον οι "απειλές" της Μέρκελ για μη είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ ακούγονται ως ... πορδές στα αυτιά όσων αντιλαμβάνονται από γεωπολιτική.

Πλέον ο Ερντογάν δεν διεκδικεί τον τίτλο του σουλτάνου για τον εαυτό του, αλλά αυτό του ηγέτη του ισλαμικού κόσμου, δηλαδή Πατισάχ( που ειναι ο αυτοκρατορικός τίτλος των Οθωμανών, Μογγόλων, και μη Αράβων ισλαμιστών, που τον απέδιδαν στον κύριο όλων των Σουλτάνων.)